Amatör Telsiz Sınavında Soru Çözümü

 Sevgili yeni Amatör olacak arkaşlarımızın en çok takıldığı sınavlarda en çok karşımıza çıkan soru.

Greenwich‟te tarih 12 Haziran 2006 Salı ve saat 23:30 iken 25 derece doğu boylamında bir yerde tarih ve saat nedir? 

 a) 12 Haziran 2006 Salı, saat 21:30 

 b) 11 Haziran 2006 Salı, saat 20:30 

 c) 13 Haziran 2006 Çarşamba, saat 01:10

 d) 12 Haziran 2006 Salı, saat 01:20

Bu soruda cevap C ama bu sonuça nasıl vardık?

GMT (Greenwich Mean Time), başlangıç meridyeni üzerinde ortalama güneş zamanı. GMT, Greenwich Ortalama Zamanı anlamına gelir. GMT, Britanya Adaları'nın standart zaman dilimidir. Adını Londra'nın güneydoğusundaki Greenwich banliyösünden alır. Burada bulunan rasathanenin üzerinde bulunduğu kabul edilen meridyen, başlangıç meridyeni (0°) kabul edilir.
Atomik olarak hesaplanan ve GMT'den daha hassas olan UTC kullanılmaya başlanmadan önce dünyadaki saat ayarlamaları Greenwich'ten geçen meridyene göre yapılmaktaydı. Her boylam derecesi arası 4 dakikadır. Bu nedenle 15 derecelik her meridyen dilimi bir saate eşittir. Böylece 12 saat doğuda, 12 saat batıda olmak üzere, yeryüzü 24 saat dilimine bölünmüştür. Greenwich meridyeninden doğuya doğru gidildikçe saatler ileri (+), batıya doğru gidildikçe geri (-) gider.
Osmanlı Devleti 'nde saatleri, Ayasofya'nın kubbesinden geçtiği varsayılan ve Arz-ı Halife veya Arz-ı İstanbul olarak adlandırdıkları meridyene göre ayar ederlerdi. 1925'te 697 sayılı Günün Yirmi Dört Saate Taksimine Dair Kanun ile birlikte, saat diliminde de uluslararası bir standart haline gelmiş olan GMT sistemi kabul edilmiştir.
 
 
Zaman yada saat dilimleri her biri 15 derecelik, ilki Greenwich, İngiltere'den başlayan, ve dünya üzerindeki insanların, o anda saatin bulundukları bölgede ve dünyanın başka bir bölgesinde kaç olduğunu öğrenmelerine yardım etmek için oluşturulan coğrafi yer küre dilimleridir. Dünya 15 derecelik aralıklarla 24 saat dilimine ayrılmıştır. Her saat diliminin ortasından geçen meridyen o saat dilimini kullanan ülkelerin ortak saat ayar meridyenidir. Türkiye 2. Ve 3. Saat dilimlerinde yer alır...
 
Bir ülkede birden çok saat dilimi kullanılması için, ülkenin doğu - batı doğrultusunda en az 2 saat dilimini kapsayacak kadar geniş olması gerekir.

Meridyen farkı hesaplanır.
Meridyenler başlangıç boylamına göre aynı yönde ise çıkarma, farklı yönde ise toplama işlemi yapılarak meridyen farkı bulunur.
Zaman farkı hesaplanır.
Birbirini izleyen iki meridyen arasındaki zaman farkı 4 dakikadır. Meridyen farkı ile 4 dakika çarpılarak zaman farkı bulunur.

Zaman farkı soruda verilen yerel saate eklenir veya çıkartılır.
Doğuda olan bir yerin yerel saati ileridir. Bu nedenle soruda verilen yerin yerel saati ileri ise zaman farkı çıkarılır, yerel saati geri ise zaman farkı eklenir.

20. Doğu meridyeni üzerindeki A noktasında yerel saat 21.00 iken, B noktasının yerel saati kaçtır? Çözüm :Meridyenler başlangıç boylamına göre aynı yönde oldukları için çıkarma işlemi yapılır. Meridyen farkı = 40 - 20 = 20 meridyen, zaman farkı = 4 * 20 = 80 dakika ise 80 / 60 = 1 saat 20 dakika B noktası A noktasına göre daha doğuda olduğu için yerel saati ileridir. B'nin yerel saati = 21.00 + 01.20 = 22.20 dir
 
Türkiye’nin evrensel zaman dilimi buna göre +02 ve (+03)’dür. Parantez içindeki saat dilimleri yaz saati, diğerleri ise kış saati zaman dilimini belirtir.
Not: Topraklarının genişliği açısından 15 meridyen arasını geçen ülkelerde çift saat uygulaması düzenlendiğinden aşağıdaki haritada aynı ülke için 2 zaman dilimi görebilirsiniz.
+02’nin anlamı İngiltere’de saat 10 iken, Türkiye’de saatin 12 olduğudur. Aşağıdaki farkları dikkate alarak herhangi bir ülkede saatin kaç olduğunu kendi ülkenizin saatine göre hesaplayabilirsiniz.
Örneğin şuan Türkiye’de saat 02:30 ise ABD ve Kanada’nın pasifik saat (-08) dilimine göre saat 16:30’dur.
 
İki ülke arasındaki meridyen (boylam) farkını biliyorsanız, saat farkını kendiniz hesaplayabilirsiniz:
1 meridyen= 4 dk  
15 meridyen = 60 dk (1 saat)
Not: Meridyenler dünyayı diklemesine 360 eşit parçaya bölerler, 180 doğu, 180 batı meridyeni vardır. Farklı yarımkürelerde zaman dilimi farkını bulmak için meridyenler toplanmalıdır, aynı yarımkürede bulunan ülkelerdeki zaman farkını bulmak için meridyen sayısı birbirinden çıkarılır.
Örnek:
15° Doğu Meridyeni ile 45° doğu meridyeni arasındaki saat farkını bulmak için: 45-15= 30° yani 2 saat zaman farkı vardır.
30° Batı Meridyeni ile 15° doğu meridyeni arasındaki saat farkı ise (30+15=45°)  3 saattir.

Sınavda en çok zorlandığımız sorulardan biriydi. Basit hesaplama ile sonuca varabilirsiniz.

Her sınavda Tarih Saat ve boylam bilgileri değişiyor. Bu sebeple çözüm için mutlaka hesaplama yapmak gerekiyor. Bazende değişmiyor direk ilk verdiğimiz örneği soruyorlar. Garanti olması için hesaplamakta fayda var.